Filharmonicy Wiedeńscy – historia jednej z najbardziej rozpoznawalnych monet bulionowych świata
Filharmonicy Wiedeńscy to złota moneta bulionowa bita przez austriacką mennicę Münze Österreich od 10 października 1989 r. Ma próbę 999,9 i nominał w euro, a jej motyw nawiązuje do Orkiestry Filharmoników Wiedeńskich. Przez lata należała do najlepiej sprzedających się złotych monet świata. Poniżej jej historia, parametry i miejsce w portfelu inwestora.
Spis treści
- Czym jest moneta Filharmonicy Wiedeńscy?
- Jak powstała moneta Wiener Philharmoniker?
- Jak wygląda moneta i co przedstawia?
- Jakie gramatury i parametry ma moneta?
- Filharmonicy na tle innych monet bulionowych
- Dlaczego inwestorzy wybierają Filharmoników?
- Najczęściej zadawane pytania
- Co warto zapamiętać?
Czym jest moneta Filharmonicy Wiedeńscy?
Moneta Filharmonicy Wiedeńscy to oficjalna moneta bulionowa Republiki Austrii, wybijana z czystego złota o próbie 999,9. Po niemiecku nazywa się Wiener Philharmoniker. Moneta bulionowa to moneta, której wartość wynika głównie z zawartości kruszcu, a nie z rzadkości. Filharmonicy są prawnym środkiem płatniczym w Austrii, choć ich nominał jest wielokrotnie niższy od wartości złota.
Monetę produkuje Münze Österreich, czyli mennica austriacka należąca do Oesterreichische Nationalbank. Mennica przedstawia ją jako jedyną europejską monetę bulionową o globalnym zasięgu. Moneta jest dostępna w złocie, srebrze i platynie. Najważniejsza dla inwestorów pozostaje wersja złota.
Jak powstała moneta Wiener Philharmoniker?
Moneta Wiener Philharmoniker powstała w odpowiedzi na dominację południowoafrykańskiego Krugerranda i kanadyjskiego Liścia Klonu. W listopadzie 1988 r. austriacki parlament zgodził się na bicie złotych monet bulionowych. Pierwsze egzemplarze trafiły do sprzedaży 10 października 1989 r. Na początku dostępne były tylko dwie gramatury: 1 uncja i 1/4 uncji.
Sukces przyszedł bardzo szybko. Już w 1990 r. Filharmonicy byli najchętniej kupowaną monetą bulionową w Europie i drugą na świecie. World Gold Council uznał ją za najlepiej sprzedającą się złotą monetę świata w latach 1992, 1995, 1996 i 2000. Do 2012 r. sprzedano ponad 14 mln sztuk tej monety.
Najważniejsze etapy w historii monety:
- 1989: debiut monet 1 uncji i 1/4 uncji z nominałem w szylingach austriackich,
- 1991: wprowadzenie gramatury 1/10 uncji,
- 1994: wprowadzenie gramatury 1/2 uncji,
- 2002: zmiana nominału z szylingów na euro, np. z 2000 szylingów na 100 euro,
- 2004: wybicie 15 sztuk gigantycznej monety 1000 uncji z okazji 15-lecia serii,
- 2008: debiut srebrnej wersji 1 uncji,
- 2014: wprowadzenie najmniejszej gramatury 1/25 uncji na 25-lecie monety,
- 2016: debiut wersji platynowej.
Projekt monety nie zmienił się od 1989 r. Zmienia się tylko rok emisji. Dzięki temu każdy rocznik jest równie łatwy do rozpoznania i wyceny na rynku wtórnym.
Jak wygląda moneta i co przedstawia?
Moneta przedstawia symbole Orkiestry Filharmoników Wiedeńskich, jednej z najbardziej znanych orkiestr świata. Autorem projektu jest główny grawer mennicy, Thomas Pesendorfer. Na awersie znajdują się organy ze Złotej Sali wiedeńskiego Musikverein, siedziby orkiestry. Towarzyszą im napis „Republik Österreich”, nominał, rok emisji i masa kruszcu.
Rewers zdobi kompozycja instrumentów orkiestry. Widać na nim róg wiedeński, fagot, harfę, skrzypce oraz wiolonczelę. Nad instrumentami umieszczono napis „Wiener Philharmoniker”. Taki motyw jest nietypowy, bo większość monet bulionowych przedstawia zwierzęta, władców albo symbole narodowe.
Jakie gramatury i parametry ma moneta?
Złoci Filharmonicy są dostępni w pięciu gramaturach od 1/25 do 1 uncji, zawsze w próbie 999,9. Moneta jednouncjowa ma średnicę 37 mm i grubość 2 mm. Wyższa czystość niż w Krugerrandzie oznacza, że moneta jest miększa i łatwiej ją zarysować. W zamian cała jej masa to praktycznie czyste złoto.
| Gramatura | Masa złota | Nominał | Średnica | W sprzedaży od |
|---|---|---|---|---|
| 1 uncja | 31,103 g | 100 euro | 37,0 mm | 1989 |
| 1/2 uncji | 15,552 g | 50 euro | 28,0 mm | 1994 |
| 1/4 uncji | 7,776 g | 25 euro | 22,0 mm | 1989 |
| 1/10 uncji | 3,110 g | 10 euro | 16,0 mm | 1991 |
| 1/25 uncji | 1,244 g | 4 euro | 13,0 mm | 2014 |
Wybór gramatury zależy od budżetu i planów sprzedaży. Moneta 1 uncji ma najniższą marżę w przeliczeniu na gram złota. Mniejsze monety kosztują relatywnie więcej, ale pozwalają sprzedać tylko część oszczędności.
Filharmonicy na tle innych monet bulionowych
Filharmonicy różnią się od innych popularnych monet bulionowych przede wszystkim próbą i nominałem w euro. Poniższe zestawienie obejmuje cztery monety najczęściej kupowane przez polskich inwestorów.
| Moneta | Kraj i mennica | Pierwsza emisja | Próba złota | Masa monety 1 uncji |
|---|---|---|---|---|
| Filharmonicy Wiedeńscy | Austria, Münze Österreich | 1989 | 999,9 | 31,10 g |
| Krugerrand | RPA, South African Mint | 1967 | 916,7 | 33,93 g |
| Liść Klonu | Kanada, Royal Canadian Mint | 1979 | 999,9 | 31,10 g |
| Kangur | Australia, Perth Mint | 1986 | 999,9 | 31,10 g |
W praktyce każda z tych monet zawiera dokładnie jedną uncję czystego złota. Różnice dotyczą odporności na zarysowania, rozpoznawalności w danym regionie i wysokości marży u konkretnego sprzedawcy.
Dlaczego inwestorzy wybierają Filharmoników?
Inwestorzy wybierają Filharmoników, bo łączą najwyższą próbę złota z bardzo dobrą płynnością w Europie. Nominał w euro sprawia, że moneta jest naturalnym wyborem na rynku europejskim. Austriacka mennica cieszy się zaufaniem banków i dealerów na całym kontynencie. Sprzedaż monety w Polsce, Niemczech czy Austrii zwykle nie stanowi problemu.
W Polsce złoci Filharmonicy spełniają kryteria złota inwestycyjnego, więc ich zakup jest zwolniony z VAT. Sprzedaż po upływie pół roku od końca miesiąca zakupu nie podlega podatkowi dochodowemu. Przy obecnej cenie około 16 200 zł za uncję złota moneta 1 uncji kosztuje u dealerów kilka procent więcej. Dla porównania ofert warto sprawdzić, jak wyceniane są Złote monety Filharmonicy Wiedeńscy w różnych gramaturach u sprzedawców z gwarancją odkupu.
Moneta ma też jedną słabość wynikającą z czystości złota. Próba 999,9 jest miękka, więc rysy i odciski palców mogą obniżyć cenę przy odsprzedaży. Monety najlepiej przechowywać w oryginalnych kapslach i tubach mennicy. Nie należy ich czyścić ani dotykać gołymi rękami.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy bita jest moneta Filharmonicy Wiedeńscy?
Złota moneta Filharmonicy Wiedeńscy jest bita od 1989 r., a do sprzedaży trafiła 10 października tego roku. Na początku dostępne były gramatury 1 uncji i 1/4 uncji. Wersja srebrna pojawiła się w 2008 r., a platynowa w 2016 r. Projekt monety pozostaje niezmieniony od pierwszej emisji.
Ile złota zawiera moneta Filharmonicy 1 uncja?
Moneta Filharmonicy 1 uncja zawiera 31,103 g czystego złota o próbie 999,9. Jej łączna masa jest praktycznie równa masie kruszcu, bo moneta nie zawiera domieszek. Średnica wynosi 37 mm, a grubość 2 mm. Nominał to 100 euro, a w latach 1989 do 2001 było to 2000 szylingów.
Czym Filharmonicy różnią się od Krugerranda?
Filharmonicy mają próbę 999,9, a Krugerrand próbę 916,7 ze względu na domieszkę miedzi. Obie monety zawierają jedną uncję czystego złota, ale Krugerrand waży 33,93 g i jest twardszy. Filharmonicy mają nominał w euro, a Krugerrand nie ma nominału liczbowego. Krugerrand jest starszy, bo debiutował w 1967 r.
Czy rocznik monety Filharmonicy wpływa na jej cenę?
Dla inwestora rocznik monety Filharmonicy zwykle nie ma znaczenia, bo cena zależy od zawartości złota. Wyjątkiem są pierwsze roczniki z 1989 r. i egzemplarze w nominale szylingów, którymi interesują się kolekcjonerzy. Za takie monety niektórzy płacą niewielką premię. Przy zakupie inwestycyjnym warto wybierać najtańszy dostępny rocznik.
Czy złote monety Filharmonicy są zwolnione z VAT?
Tak, złote monety Filharmonicy są w Polsce zwolnione z VAT, bo spełniają kryteria złota inwestycyjnego. Mają próbę powyżej 900, wybito je po 1800 r. i są prawnym środkiem płatniczym w Austrii. Srebrna wersja tej monety nie korzysta ze zwolnienia i jest objęta stawką 23%. To ważna różnica przy wyborze kruszcu.
Co warto zapamiętać?
- Filharmonicy Wiedeńscy są bici przez Münze Österreich od października 1989 r.
- Złota wersja ma próbę 999,9 i jest dostępna w pięciu gramaturach od 1/25 do 1 uncji.
- Moneta była najlepiej sprzedającą się złotą monetą świata w latach 1992, 1995, 1996 i 2000.
- Nominał w euro i europejskie pochodzenie zapewniają jej wysoką płynność w Europie.
- Miękkie złoto wymaga starannego przechowywania, by nie stracić na wartości przy odsprzedaży.







